حكيم ابوالقاسم فردوسى

58

متن كامل شاهنامه فردوسى (شرح ميترا مهرآبادى)

پس خسرو به فرزانگان و شاهزادگان و آزادگان بفرمود : اينك كه رستم به فرمانم بيآمده است ، شمايان نيز با سپاهيان به پيش او رويد و او را پذيره شويد . پس گودرز - پسر گشواد - و توس - پسر نوذرشاه - و فرهاد را با دو گروه از پهلوانان گردنكش و سرفراز و دشمن كُش از آمدن رستم آگاه ساختند . ايشان نيز به آيين كاووس ، براى پذيره شدن رستم همه‌جا را بيآراستند . گيتى از گَرد آن سواران ، بنفش گشت . اسپان مىخروشيدند و درفشها لرزان بودند . چون بدين سان به نزديك رستم رسيدند ، پياده گشتند و او را نماز بردند . رستم گيهان پهلوان نيز از اسپ به زير آمد و از ايشان در بارهء شاه و چگونگى روزگار بپرسيد . آنگاه رستم و آن پهلوانان بسان آذرگشسپى درخشان بر اسپ سوار گشتند و به سوى شهريار راندند . رستم نامدار پيشاپيش ايشان روان بود . چون رستم به نزديك آن شاه كهتر نواز رسيد ، او را نماز برد و همچنان خميده و ستايش‌كنان برفت تا به پيش آن شاه رسيد كه زيبندهء مهر و ستايش بود . آنگاه سر برآورد و او را آفرين كرد و گفت : همه ساله بخت يارت باشد . هرمز ، اين پايگاه تو را نگاهدارد و بهمن « 1 » ، نگاهبان تخت و تاجت باشد . همه ساله ارديبهشت « 2 » ، تو را بستايد و بهرام « 3 » و تير « 4 » نگاهدارت باشد . شهريور « 5 » تو را با نام بزرگ و فرّ و هنر ،

--> ( 1 ) بهمن در اوستا vohumana ، پهلوى Vahuman به معناى به منش ، نيك انديش و نيك نهاد مىباشد . وى يكى از امشاسپندان است كه تسكين دهندهء خشم و قهر و فرو نشانندهء آتش غضب مىباشد . موكل بر گاوان و گوسفندان و اكثر چهارپايان است . تدبير امور و مصالحى كه در ماه بهمن و روز بهمن واقع مىشود ، به او تعلق دارد . برهان قاطع ، ماده بهمن و حواشى معين . ( 2 ) ارديبهشت در اوستا Asavahista ، پهلوى urt vahist يا Asvahist به معنى بهترين راستى است . او يكى از امشاسپندان است كه محافظت كوهها و تدبير امور و مصالح ماه ارديبهشت و روز سوم هر ماه شمسى بر عهده اوست . در جهان مينوى نمايندهء پاكى و تقدس و قانون اهورامزداست و در جهان خاكى نگهبانى آتش به دو سپرده شده است . برهان قاطع ، ماده ارديبهشت و حواشى معين . ( 3 ) - بهرام در اوستا vrraghna ، پهلوى vahrm varhrn varhrn به معناى پيروزمند است . وى يكى از فرشتگان بسيار بزرگ مزديسنا و يار و همراه فرشتهء مهر و پاسبان عهد و پيمان است . محافظت از مردم مسافر و نيز تدبير امور و مصالحى كه در روز بيستم هر ماه شمسى واقع مىشود ، بر عهده اوست . برهان قاطع ، ماده بهرام و حواشى معين . ( 4 ) تير در اوستا Titrya ، در پهلوى Titar است كه به ستارهء شعراى يمانى اطلاق شده است . فرشتهء مزبور موكل ماه تير و روز سيزدهم از هر ماه شمسى و نيز نگاهبان ستوران و باران است . برهان قاطع ، ماده تير و حواشى معين . ( 5 ) شهريور در اوستا xara vairya ، پهلوى atrivar به معناى كشور منتخب با پادشاهى برگزيده است . او امشاسپندى است كه در جهان برين نمايندهء پادشاهى ايزدى و فرّ و اقتدار خداوندى است و در جهان مادى نگاهبانى ششمين ماه سال و چهارمين روز ماه و پاسبانى از فلزات و آتش به دو سپرده شده است . برهان قاطع ، ماده شهريور و حواشى معين .